ZESPÓŁ DOWNA

Jest to zaburzenie genetyczne spowodowane posiadaniem przez człowieka dodatkowego chromosomu 21. Posiadanie tej dodatkowej informacji genetycznej powoduje obdarzenie osoby specyficznymi cechami w wyglądzie zewnętrznym, oraz zespołem wad w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych. Brak jest swoistego sposobu leczenia bądź przeciwdziałania zespołowi Downa. Nie są poznane, jednoznaczne przyczyny pojawiania się tego zespołu genetycznego.
 Ogólnie można stwierdzić, że osoby z dodatkowym chromosomem 21 rozwijają się zazwyczaj wolniej pod względem fizycznym i umysłowym. Dziecko przechodzi przez te same stadia rozwoju, co inne dzieci, ale we własnym tempie i osiągnie taki etap, na jaki pozwoli mu jego organizm. Każde dziecko z zespołem Downa jest inne, nie wyglądają tak samo, choć maja wspólne charakterystyczne cechy fizyczne (np. skośne oczy, płaski nos, duży język, krótkie kończyny, szerokie, płaskie dłonie, wiotkość mięśni, ogromna mobilność stawów).
 Dzięki obecności dodatkowego chromosomu dziecko ma swoje mocne strony w postaci:
- wysoko rozwiniętym umiejętnościom społecznym- dzieci uczą się przez naśladowanie, chętnie przebywają z innymi ludźmi, nie maja problemów z wyrażaniem swoich emocji i z nawiązywaniem kontaktów;
- najlepiej dzieci uczą się poprzez obserwację, rysunki, obrazy, przedmioty, gesty- ze względu na dobre możliwości pamięci wzrokowej (stąd skuteczność globalnej metody nauki czytania).

Słabsze strony to:
- często opóźniony rozwój mowy, związany ze słabym napięciem mięśniowym narządów artykulacyjnych oraz ze słabszą percepcją i pamięcią słuchową;
- wiotkość mięśni, dlatego aktywność fizyczna je męczy, dzieci wolniej rozwijają się ruchowo, potrzebują wsparcia ze strony rehabilitacji ruchowej i większej zachęty do skakania, biegania, wspinania się w wieku przedszkolnym;
- zazwyczaj bardzo dobry apetyt, więc należy dbać o zrównoważoną dietę(ograniczanie słodyczy) i dużo ruchu;
- wolniej opanowują umiejętności czytania, pisania, liczenia. Niektóre dzieci są w stanie je opanować dzięki intensywnej terapii pedagogicznej. Są jednak i takie, które z powodu głębszego upośledzenia, nie są w stanie posiąść tych umiejętności.

Należy od urodzenia dziecka rozpocząć wspomaganie rozwoju ruchowego, poznawczego, intelektualnego, skorzystać z oferty wczesnego wspomagania rozwoju Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, uzyskać dla dziecka orzeczenie o niepełnosprawności, ubiegać się o dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych, sprzętu rehabilitacyjnego (w tym również pomocy edukacyjnych) w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie ze środków PFRONu (Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych). Warto korzystać również z pomocy organizacji pozarządowych ( informacje można uzyskać na stronach internetowych, np.: WWW.ngo.pl; WWW.bardziejkochani.pl itp.).

Opracowała Katarzyna Dobrowolska na podstawie „Bardziej kochani”- magazyn poświęcony problemom osób z zespołem Downa i ich rodzin, 2/2008